Cihan Kamer'le iki gün önce Gazetemizin Genel Yayın Yönetmeni Tayfun Devecioğlu ve Ekonomi Müdürü Ercan İnan ile bir öğle yemeğinde buluştuk. Cihan Kamer, Atasay Kuyumculuk Yönetim Kurulu Başkanı. Kuyumculuk sektöründeki başarılarından ziyade kamuoyunda Başbakan Erdoğan'a yakın bir işadamı olarak bilinir. Yemek boyunca Kamer'e kuyumculuk sektörü ve kendisinin iş hayatı ile ilgili sorular sorduk ve bazı topları taça attığını bir tarafa bırakırsak dobra dobra cevaplar da aldık.

Elbette Cihan Kamer'e ilk sorum kamuoyunun gündemine Başbakan Erdoğan'a yakın bir işadamı olarak gelmesinin hoşuna gidip gitmediği oldu. Cihan Kamer, “Başbakan ile eskiye dayanan güçlü bir dostluğum var. Ancak hiçbir dönemde bu dostluğuma gölge düşürecek bir adım atmadım, atmam. Ben ticari başarılarımla gündeme gelmek istiyorum. Ancak ne yazık ki, her seçim döneminde siyasi malzeme yapılarak Başbakan'ın eleştirilmesi noktasında adım gündeme geliyor. Bu bana da Başbakan Erdoğan'a da haksızlıktır. Neyse 2011 yılına kadar seçim yok, o tarihe kadar rahatım” değerlendirmesinde bulundu.

Altın gün ışığına çıkmıyor

Kamer'e göre, Türkiye'nin önemli miktarda yeraltı altın kaynakları var. Ne zaman yeraltındaki altın kaynakları çıkarılmaya çalışılsa bu konuda spekülasyonlar yapılıyor ve devreye sözde çevreciler giriyor. Adeta gizli bir el tarafından yer altında atıl vaziyette duran altın kaynaklarımızın gün ışığına çıkarılması engelleniyor. 'Çevrecilerin hiç mi haklı yanları yok, siyanür insan sağlığı için tehlikeli değil mi?' diye sorduğumda ise Kamer; “Siyanür diye bahsedilen o su içilebilir hale bile getirilebilir. Teknolojik imkânlar sayesinde kimyasal analizlerle sağlıksız koşullar tamamen yok olabilir. Kaldı ki altın elde etme yöntemlerinde siyanür tek başına bir faktör değil” dedi.

Kamer'den aldığım bilgilere göre, ülkemizde İstanbul Altın Borsası'nda işlem görecek standartta altın külçeleri üreten sadece 3 firma var. Bunlar; Atasay, İstanbul Altın Rafinerisi ve Nadir Kıymetli Madenler. Ancak Türkiye'de üretilen külçeler henüz dünya borsalarında işlem göremiyor. Atasay Kuyumculuk'un merkezi Londra'da bulunan LBMA'ya bu konuda müracaatı var, ancak henüz izin alınmış değil. Birkaç ay içinde izin alındığı takdirde Türkiye'de işlenmiş külçe altınlar da dünya borsalarında işlem görmeye başlayabilecek.

KDV gitti ÖTV geldi

Cihan Kamer, “Mücevher ve kuyumculuk sektörünün büyük sıkıntılar içinde olduğu bir dönemdeyiz. İnsanlar mücevherde KDV kaldırıldı gibi yanlış bir değerlendirme yapıyor. Mücevherde 1980'li yıllarda KDV vardı. Bu hükümetin mücevherde uygulanan yüzde 18'lik KDV'yi kaldırdığı doğru, ancak unutulan, kaldırılan KDV yerine 4 ay sonra ÖTV getirildi. Daha önce yüzde 7 olan ÖTV yüzde 20'ye çıkarıldı. KDV'nin kaldırıldığını söyleyenler, ÖTV'den bahsetmiyor. Bu hükümet döneminde KDV kaldırıldı, yerine ÖTV geldi” dedi.

Cihan Kamer'i yakalamışken sektördeki gelişmeleri öğrenmeye çalıştık. Kamer, “Küresel krizle birlikte sektör en kötü günlerini yaşıyor. İhracatımız durma noktasında. İç talep zaten tamamen durmuştu, neyse ki bir iki aydır iç talepte bir kıpırdama var. İhracatımız genelde ABD'ye. Altın ihracatımızın yüzde 90'ı takı tabir edilen ürünler. Mücevherat ihracatımız yok denilecek kadar az. Son dönemde düşük maliyetli işçilik nedeniyle Çin ve Hindistan'ın yaptığı altın ihracatı belimizi bükmeye başladı. Dünya altın ithalatında bu ülkelere yöneldi. Marka altın ihracatında ise zaten İtalya ile boy ölçüşmek mümkün değil. Biz Atasay olarak Türkiye'de bilinen bir markayız, ancak henüz dışarıda bir marka olduğumuzu söyleyemeyiz” diye konuştu.

Cihan Kamer'e göre, Türkiye'nin daha önce yılda 1 milyar 100 milyon dolar altın ve mücevherat ihracatı vardı. Krizde bu rakam yüzde 40 düştü.

Hükümet sorunlarımızı çözmedi

Cihan Kamer, mücevheratta alınmakta olan ÖTV'den dert yanıyor ve şöyle devam ediyor:

“Bizim dışımızda dünyanın hiçbir ülkesinde “taş”tan hammadde olarak alınan bir vergi yok. Ancak satışta var. Bizde ise altında vergi kalktı ancak “taş”ta devam ediyor. Dünya “taş” ticaretinde Belçika bir markadır. Erdoğan Hükümeti döneminde “taş”ta KDV kalkınca Belçika pazarındaki oyuncular ülkemize gelip ofisler açmaya başladı. Türkiye artık Belçika'ya alternatif pazar olacaktı. Ancak KDV yerine 4 ay sonra Erdoğan Hükümeti tarafından yüzde 20 ÖTV getirilince, Belçika'daki borsanın oyuncuları ülkemizi terkedip Dubai'ye gittiler. Şimdi Dubai bu işin pazarı haline geldi. Ben “taş” işi yapmıyordum. Maliye Bakanı Unakıtan'a gidip sektörün bu konudaki sıkıntılarını aktardık. Ancak bir sonuç alamadık. Altın zirvesinde bir panel vardı. Unakıtan da oradaydı. Sektöre bu işi çözeceğine dair söz vermesine rağmen yapmadı. Bunun yapılmamış olması bence ülkenin ekonomik kaybına neden oldu. Çünkü bizim sektörde şu anda 260 bin kişi istihdam ediliyor. Her kişiyi 4'le çarparsanız 1 milyon kişi bu işten ekmek yiyor.”

Demirel dinledi ama Özal çözdü

Cİhan Kamer altın kaçakçılığının suç olduğu dönemlerden bugün gelinen noktaya dair de şu ilginç anekdotu aktardı: “80'den önceydi. Başbakan Demirel'e gidip sıkıntılarımızı anlattık. 'Altın ithalatı yasak, ancak kaçak yollardan giriyor. Yakalanınca suç, ancak darphaneye girdikten sonra suç değil' dedik. Yasak ama herkes kullanıyor. Gelin buna bir düzenleme getirelim' dedik. Demirel 'Bunu ne siz söylemiş olun, ne de ben duymuş olayım' diyerek bizi geri çevirdi. 83'ten sonra Özal geldi. Özal'a gidip derdimizi anlattık. Hemen danışmanı merhum Adnan Kahveci'yi çağırdı. Kahveci bizi dinlerken sorunlarınızı biliyorum dedi. Zaten ertesi gün çıkarılan bir kararname ile altın ithalatının yolu açıldı. Özal'ın attığı o temel ile bugün 1 milyar doların üzerinde işlenmiş altın ihracatı olan ülke haline geldik. Bu kötü mü?”

AYDIN AYAYDIN/VATAN